اما بعد ، علوم قرآنى سرشار است و وجوه آن بسيار ، چنان كه دست گفتار رسا به بالاى آن نرسد و دامن كمال سخن عرصه آن را نپوشاند . شكر خدا را كه ما پيش از اين به تأليف مجموعه‌هايى مشتمل بر بيشتر و بهتر دانش‌هاى قرآنى موفق شديم كه براى كسى كه طالب آگاهى از اين علوم باشد رسا و قانع‌كننده است و او را از مطالب برساخته و متكلف بىنياز مىكند ، چرا كه به راستى بيشتر معانى را به شكلى منظم به سنجشگر انديشه‌ورز مىرساند . اما امروزه كسى كه مايل به علوم قرآنى باشد بر سر راه خود تفسيرهاى دروغينى مىيابد كه به نيروى سرزنش قابل جبران نيست . پس بر ماست كه شأن نزول آيات را براى مبتديان علوم قرآنى توضيح دهيم ، زيرا شايسته‌ترين و بايسته‌ترين چيزى كه بايد دانست و توجه داشت همين است ، و بدون فهميدن داستان و سبب نزول آيات ، نمىتوان در راه تفسير آنها گام برداشت . اظهار نظر در شأن نزول آيات بدون روايت و شنيدن از كسانى كه خود شاهد نزول آيات و واقف بر علل آن بوده و كمال كوشش و كاوش در دانستن به كار برده‌اند ، روا نيست . و شرع نادان خطا كار مدعى تفسير قرآن را وعده دوزخ داده است . ابو ابراهيم اسماعيل بن ابراهيم واعظ با اسناد از عبد اللّه بن عباس روايت كرد كه رسول خدا فرمود : « از نقل حديث و سخنى كه نمىدانيد بپرهيزيد ، كه هر كس عمدا بر من دروغ ببندد جايگاه خويش در دوزخ آماده سازد و هر كس از روى نادانى بر قرآن دروغ ببندد جايگاه خويش در دوزخ آماده سازد » . و پيشينيان ، كه خدايشان بيامرزد ، از اظهار عقيده در شأن نزول‌ها سخت احتراز داشتند . ابو نصر احمد بن عبد اللّه مخلدى با اسناد از ابن سيرين روايت مىكند كه چون از عبيده در مورد آيه‌اى پرسيد ، پاسخ شنيد : از خدا بترس و سخن استوار و مستند بگو . آنان كه اسباب نزول مىدانستند در گذشته‌اند . اما امروز هر كس چيزى اختراع مىكند و تهمت و دروغى بر مىسازد ، عنان به دست جهالت باز داده ، از سوء عاقبت كسى كه به نادانى سبب نزول براى آيه‌اى بگويد نمىانديشد . و همين امر مرا به املاى اين كتاب كه جامع اسباب نزول‌هاست واداشت ، تا به دست طالبان و كسانى كه در اسباب نزول سخن مىگويند برسد ، تا حقيقت را دريابند و از مجعولات و دروغ بىنياز شوند ، و پس از پرسيدن و شنيدن و آموختن در نگهداشت و از بر كردن آن بكوشند . بايد در آغاز از اوايل وحى و كيفيت نزول قرآن و نخستين وحيى كه جبرئيل آورد سخن گوييم و از اين امور پرده برگيريم و هر يك را به اجمال توضيح دهيم ، و آنگاه جدا جدا و به تفصيل به آياتى كه براى نزول آنها سببى گفته‌اند ، طبق روايات ، بپردازيم . توفيق از خداى تعالى است كه ما را در راه راست بدارد و از خطا به صواب باز آرد .